มนุษย์ (Homo sapiens) คือ โฮโมชนิดที่มีชีวิตเมื่อปี 2000
มนุษย์มีประชากรประมาณ 1-10 ล้านคนเมื่อปี -10000, 1 พันล้านคนเมื่อปี 1800, 6.1 พันล้านคนเมื่อปี 2000, 7.9 พันล้านคนเมื่อปี 2020
มนุษย์โบราณ คือ โฮโมชนิดที่สูญพันธุ์ไปก่อนปี 2000 ซึ่งน่าจะสูญพันธุ์ไปก่อนปี -10000
สกุลโฮโม (Homo) คือ ลิงชนิดที่เดินสองขาและใช้ภาษา
ลิง (Primate) คือ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดที่หน้าแบน ตาคู่หน้า มือละ5นิ้ว นิ้วโป้งพับขวาง ปีนต้นไม้
[Oxford Reference, Timeline: Evolution, 2012][Tree of Life Web, 2002]
สายวิวัฒนาการของลิง
มนุษย์มีหัว คอ อก ท้อง สองแขน สองขา เช่นเดียวกับลิง
หัวมีตาคู่หน้า หูสองข้าง จมูก ปาก มีบริเวณหน้าผาก แก้ม คาง
แม้จะมีจำนวนขนใกล้เคียงกับลิง แต่ขนส่วนใหญ่บางและมีความยาวประมาณ 1 เซนติเมตร ส่วนที่แตกต่างอย่างหนึ่งคือกระดูกของมนุษย์ ซึ่งมีลักษณะสำหรับเดินสองขา กระดูกสันหลังที่โค้งเป็นSแทนC จุดเชื่อมกะโหลกจากด้านล่างแทนด้านหลัง สะโพกที่กว้างและข้อเข่าสำหรับเดิน
มนุษย์สามารถหยิบและขว้างวัตถุได้เร็วและแม่นยำเทียบกับสัตว์อื่น มนุษย์วิ่งได้ช้าเทียบกับสัตว์อื่นแต่วิ่งได้ระยะทางไกล
มนุษย์เพศชายโดยเฉลี่ยสูง 170 เซนติเมตร หนัก 77 กิโลกรัม เพศหญิงโดยเฉลี่ยสูง 160 เซนติเมตร หนัก 59 กิโลกรัม เมื่อปี 2010
มนุษย์มีดีเอ็นเอ 3.1 ล้านคู่เบสสองชุด จัดเป็นโครโมโซม 23 คู่ รวมโครโมโซมเพศ 1 คู่ โดยเพศหญิงจะมีโครโมโซมเพศ XX ส่วนเพศชายมีโครโมโซมเพศ XY ดีเอ็นเอของมนุษย์สองคนมีความคล้ายกันต่างกันเพียง 0.1-0.6% และต่างราว 1.1% กับลิงชิมแปนซีซึ่งวิวัฒนาการแยกจากกันเมื่อ 4.5 ล้านปีก่อน โดยลิงใหญ่ทุกชนิดมีโครโมโซม 24 คู่ ยกเว้นมนุษย์ที่รวมคู่ที่ 12 และ 13 เป็นคู่ที่ 2 ในมนุษย์
มนุษย์อยู่ในครรภ์ 8-10 เดือน เกิดมาด้วยน้ำหนักประมาณ 3-4 กิโลกรัม สูงประมาณ 50 เซนติเมตร การเจริญเติบโตทางเพศสมบูรณ์ที่อายุราว 15-17 ปี
คนมีมวลประมาณ 70 กิโลกรัม มวลอะตอมเฉลี่ย 1×60%+16×20%+12×20% = 6.2 g/mol คิดเป็น 7×1027 อะตอม
| H | He | ||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||
| K | Ca | * | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | |
| Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn |
| Mo | I | ||||||||
ธาตุหลัก 4 ธาตุ >2% ธาตุหลัก 11 ธาตุ 0.1-2% ธาตุรองที่จำเป็น 8 ธาตุ 0.01-60 ppm
ส่วนประกอบโดยอะตอม ประกอบด้วย 11 ธาตุหลักครอบคลุม 99.9%
| ธาตุ | สัญลักษณ์ | %มวล | %อะตอม |
|---|---|---|---|
| ออกซิเจน | O | 65 | 24 |
| คาร์บอน | C | 18 | 12 |
| ไฮโดรเจน | H | 10 | 62 |
| ไนโตรเจน | N | 2.6 | 1.1 |
| แคลเซียม | Ca | 1.3 | 0.22 |
| ฟอสฟอรัส | P | 0.6 | 0.22 |
| โพแทสเซียม | K | 0.2 | 0.033 |
| กำมะถัน | S | 0.3 | 0.038 |
| โซเดียม | Na | 0.2 | 0.037 |
| คลอรีน | Cl | 0.2 | 0.024 |
| แมกนีเซียม | Mg | 0.1 | 0.015 |
มีธาตุที่จำเป็นอีก 8 ธาตุ และอาจมีธาตุอื่นที่ไม่จำเป็นปนอยู่ในร่างกายในระดับ 10 ppm
| ธาตุ | สัญลักษณ์ | ppm | ความจำเป็น |
|---|---|---|---|
| เหล็ก | Fe | 60 | จำเป็นในฮีโมโกลบิน |
| ฟลูออรีน | F | 37 | ไม่จำเป็น มากับยาสีฟัน |
| สังกะสี | Zn | 32 | จำเป็นในโปรตีนบางชนิด |
| ซิลิคอน | Si | 20 | ไม่จำเป็น มากับทราย |
| ทองแดง | Cu | 1 | จำเป็นในโปรตีนบางชนิด |
| ไอโอดีน | I | 0.16 | จำเป็นในไทรอยด์ |
| เซเลเนียม | Se | 0.19 | จำเป็นในโปรตีนบางชนิด |
| แมงกานีส | Mn | 0.17 | จำเป็นในเอนไซม์บางชนิด |
| โมลิบดินัม | Mo | 0.13 | จำเป็นในเอนไซม์บางชนิด |
| โคบอลต์ | Co | 0.02 | จำเป็นในเอนไซม์บางชนิด |
ส่วนประกอบโดยโมเลกุล แบ่งเป็น
| โมเลกุล | อะตอม | สัดส่วน |
|---|---|---|
| น้ำ | H2O | 65% |
| โปรตีน | CH(C3H7)CONH | 20% |
| ไขมัน | (CH2)n | 12% |
| เกลือ | Na+,K+,Mg2+,Ca2+,Cl-,CO32- | 1% |
| คาร์โบไฮเดรต | C6H12O6 | 1% |
| อาร์เอ็นเอ | C10H14N5O10P | 1% |
| ดีเอ็นเอ | C10H14N5O9P | 0.1% |
ส่วนประกอบโดยเซลล์ 10-100 ล้านล้านเซลล์ แบ่งเป็น
| ประเภทเซลล์ | %มวล | %เซลล์ |
|---|---|---|
| สารนอกเซลล์ เช่น กระดูก เลือด | 34 | - |
| กล้ามเนื้อ | 29 | 0.001 |
| ไขมัน | 19 | 0.2 |
| เม็ดเลือดแดง | 4 | 80 |
| เซลล์อื่นๆ | 14 | 20 |
ส่วนประกอบโดยระบบ แบ่งเป็น 11 ระบบ ได้แก่